Haziran Ödemeler Dengesi Verilerine Genel Bakış
Haziran ödemeler dengesi verilerinde; (i) beklenenden biraz daha yüksek cari hesap fazlası, (ii) nette dengeli bir finansman kalemi ve (iii) net hata ve noksanlardan mütevazı bir katkı ile “dengeli” bir kompozisyon görüyoruz. Güçlü turizm geliri, uluslararası menkul kıymet satışları ve bankaların rekor borçlanması öne çıkan detaylar. Geçtiğimiz hafta, 2024 için cari hesap açığı tahminimizi düşürdük.
Cari denge konsensüse yakın
Haziran 2024'te aylık cari hesap dengesi, 0,4 milyar dolarlık bir fazlalıkla piyasa medyan tahminine (+0,3) yaklaştı. Bu, güçlü net turizm gelirinden kaynaklanmaktadır. Altın ve enerji ticaretini hariç tutan çekirdek cari hesap fazlası 4,5 milyardır.
Seriden geçen yılın rakamlarının çıkarılmasıyla son 12 aylık cari açık 0,3 milyar dolar artarak 24,8 milyar dolara yükselirken, 12 aylık toplam çekirdek cari fazla 1,1 milyar dolar azalarak 39,5 milyar dolara geriledi. Ancak özellikle çekirdek mal tarafında geçen yıla göre verilerin kötüleşmesinin sebebi takvim etkileri. Ramazan Bayramı tatilleri nedeniyle iş günü kaybı bu Haziran ayında geçen yıla göre daha fazla. Özetle bu aslında o kadar da kötü bir veri çıktısı değil.
Hizmet dengesindeki önemli kalemlerden biri olan brüt seyahat geliri, bir önceki yıla göre yüzde 10 artarak 5,5 milyar dolara yükselirken, brüt yolcu taşımacılığı geliri de yüzde 5,5 artarak 2,0 milyar dolara çıktı.
Net finansman girişi Mayıs rekorunun ardından sıfırlandı
Mayıs ayında 14,4 milyar dolarlık rekor seviyedeki sermaye girişinin ardından finansal hesapta bir rahatlama görüyoruz. Haziran ayındaki net finansman girişi sadece 0,1 milyar dolar oldu.
Portföy kanalında girişler görmemizin başlıca nedeni, yerel bankaların 1,4 milyar dolarlık uluslararası menkul kıymet satışıdır. Çok güçlü Mayıs performansından sonraki soluklanma şaşırtıcı değil ve Temmuz ayında nispeten güçlü finansal yatırımlar görüyoruz.
Kredi kalemindeki güçlü giriş, yurtiçi bankaların 7,7 milyar dolarlık rekor uzun vadeli borçlanmasından kaynaklanıyor. Geri ödemeler düşüldüğünde, bankaların uzun vadeli net borçlanması 3,4 milyar dolar oluyor ve bu Eylül 2015'ten bu yana en yüksek rakam. Bankaların uzun vadeli dış borç yenileme oranını 181 (Haziran 2023: %105), şirketlerinkini ise %62 (Haziran 2023: %83) olarak hesaplıyoruz. Yılın ilk altı ayına baktığımızda, bu oran bankalar için %166 (Ocak-Haziran 2023: %98), şirketler için ise %110 (Ocak-Haziran 2023: %74). Egemen kredi notundaki iyileşmeye bağlı olarak borçlanma kanallarının açıldığı görülüyor.
Finansman cephesinde ise özetle; zayıf portföy hareketlerine rağmen kredi kanalı oldukça güçlü, ancak bankaların gelecekteki ödemeler ve makroekonomik kısıtları aşmak amacıyla net gelirlerini muhtemelen yurt dışındaki muhabir hesaplara yatırmaları bekleniyor.
Rezervler artmaya devam etti
Haziran ayının büyük resminde, 0,4 milyar dolarlık cari hesap fazlası, 0,1 milyar dolarlık finansman girişi ve kaynağı belirlenemeyen 0,8 milyar dolarlık giriş (net hata ve noksanlar) sonucunda Merkez Bankası rezervlerinde 1,2 milyar dolarlık bir artış görüyoruz. Genel olarak, finansal girişin olmadığı bir ay için iyi bir sonuç.
Temmuz ayında sıfır cari açık bekliyoruz
Temmuz ayında cari hesap bakiyesinin (cari hesap açığının sıfır olması) tam olmasını bekliyoruz, 5,9 milyar dolarlık dış ticaret açığı turizm gelirlerindeki mevsimsel artışla dengeleniyor. Yabancıların hisse senedi, TL tahvil ve Eurobond gibi TL menkul kıymetlerdeki ihraç ve itfalarını topladığımızda portföy hesabına 5,9 milyar dolarlık bir giriş hesaplıyoruz.
Yüksek frekanslı TCMB bilanço verilerini incelediğimizde, altın fiyat hareketlerinden arındırılmış brüt rezerv artışını Temmuz ayında 4,2 milyar dolar olarak hesaplıyoruz.
2024 yılı cari açık tahminimizi düşürdük
Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarındaki düşüş doğrudan dış dengeyi destekleyecek, sıkılaşan iç finansal koşullar ise düşük altın ithalatı ve zayıf iç talep yoluyla dolaylı olarak dış dengeyi destekleyecektir. Öte yandan Türk lirasındaki reel değerlenme ve ihracat pazarlarımızdaki yavaşlama orta vadede cari hesap dengesi için risk oluşturmaktadır.
İlk etkinin kısa vadede daha belirleyici olacağı görüşüyle cari açık tahminimizi 24 milyar dolardan 20 milyar dolara (milli gelirin %1,5'i) düşürdük. Tahminimiz para politikasında sıkılaşmanın yaşandığı geçmiş dönemlerle tutarlıdır.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
IS Yatırım raporu
İngilizce YouTube videolarımızı @REAL TURKEY'den takip edin: https://www.youtube.com/channel/UCKpFJB4GFiNkhmpVZQ_d9Rg
Ve Twitter'daki içerik: @AtillaEng
Facebook: Real Turkey Kanalı: https://www.facebook.com/realturkeychannel/
Yorumlar kapalı.