Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB), büyük bir küresel enerji şokunun enflasyon risklerini ve belirsizliği artırması nedeniyle faiz oranlarını beklenenden daha uzun süre sabit tutması muhtemel. Yurt içi talepte soğuma işaretleri görülürken, artan enerji fiyatları ve jeopolitik gerilimler herhangi bir gevşeme döngüsünü geleceğe doğru geciktirebilir.
Tarihi Bir Küresel Arz Şoku
Küresel ekonomi 1970'lerden, hatta İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük arz şoklarından biriyle karşı karşıya görünüyor. Bu şokun süresi oldukça belirsizliğini koruyor.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş dünya çapında güçlü bir enflasyon dalgasını tetikledi; önce manşet enflasyonu yükseltti, şimdi de çekirdek enflasyonu besliyor. Merkez bankaları için temel belirsizlik, enerji kaynaklı enflasyonun enflasyon beklentilerini değiştirerek ne ölçüde “ikinci tur etkiler” yaratacağıdır.
Bazı ekonomistler enflasyonun geçici olacağını ve sonunda savaş öncesi eğilimlere döneceğini savunurken, diğerleri beklentilerin kalıcı olarak sabit kalamayacağı konusunda uyarıyor.
Merkez Bankaları Zor Bir Takasla Karşı Karşıya
Bu ortamda merkez bankaları karmaşık bir politika ikilemiyle karşı karşıyadır.
Enflasyon keskin bir şekilde yükselse bile, enflasyon beklentileri sabitlenmediği sürece faiz oranlarının yükseltilmesinin etkisi sınırlı olabilir. Aynı zamanda, yüksek enerji fiyatları zaten harcanabilir geliri ve şirket karlarını aşındırıyor, bu da talebi zayıflatacak ve finansal koşulları sıkılaştıracak.
Şimşek: Ekonomi Programına Eleştiri 'Çok Miyop'
TCMB Belirsizlik Ortamında Durağanlığını Korudu
Bu zemine karşı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nin politika faizini değiştirmeme kararı temkinli bir yaklaşımı yansıtıyor.
Merkez bankasının, özellikle İran çatışması ve İran'daki aksaklıklarla ilgili jeopolitik belirsizlikler hafifleyene kadar mevcut fonlama duruşunu – fiilen % 40 civarında – sürdürmesi bekleniyor. Hürmüz Boğazı.
TCMB, son politika açıklamasında enflasyonun ana eğiliminin Mart ayında azaldığını, ancak Nisan ayında yeniden yükselebileceğini kaydetti. Ayrıca enerji fiyatlarındaki artan oynaklığa dikkat çekildi ve enflasyon ile ekonomik aktivite üzerindeki ikinci tur etkilerin izlenmesinin önemi vurgulandı.
TCMB'den İki Önemli Sinyal
TCMB'nin açıklaması iki kritik öngörü sunuyor:
- Birincisi, yurt içi talebin yavaşladığı görülüyor ve bu durum, eğilimin devam etmesi halinde daha erken faiz indirimlerini destekleyebilir.
- İkincisi, ikinci tur enflasyon etkisi riski hâlâ önemini koruyor. Bu etkilerin şiddetlenmesi halinde, parasal genişleme değil daha fazla sıkılaştırma gündeme gelebilir.
Enerji Fiyatları Yüksek Kalabilir
Enerji fiyatlarına ilişkin görünüm, parasal genişleme için alanın sınırlı olduğunu gösteriyor.
Doğrudan askeri çatışmalar azalsa bile enerji altyapısı ve tedarik zincirlerindeki aksamaların fiyatları yüksek tutması bekleniyor. Körfez bölgesindeki üretim ve ulaşım tesislerindeki hasarların onarılması yıllar alabilir.
Bu arada, Rusya'nın enerji ihracatı devam eden çatışmalar nedeniyle kısıtlı olmaya devam ediyor ve ABD'li kaya gazı üreticilerinin, yüksek üretim maliyetleri ve mevcut fiyat şokunun uzun ömürlülüğüne ilişkin belirsizlik nedeniyle üretimi hızlı bir şekilde artırması pek mümkün görünmüyor.
Sonuç olarak bu görüşe göre Brent ham petrol fiyatlarının 2027'den önce varil başına 100 doların altına düşmesi pek mümkün görünmüyor.
TCMB Faiz Oranını %37'de Tuttu, Enflasyona Yönelik Artan Risklere İşaret Ediyor
Para Politikasına Yönelik Etkiler
Bu koşullar altında TCMB'nin yakın gelecekte faiz indirimi yapması mümkün olmayabilir. Politika faiz oranları yıl boyunca mevcut seviyelerde kalabilir.
Bazı piyasa katılımcıları faiz indirimi yönünde siyasi baskı beklerken, hükümetin sıkı parasal duruşa bağlı kaldığına dair işaretler var.
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yakın zamanda ekonomik programa yönelik eleştirilere karşı geri adım atarak enflasyon kontrolüne odaklanmanın devam ettiğinin sinyalini verdi.
Yurt İçi Talep ve Politik Riskler
Politika kararlarını şekillendiren tek değişken enerji fiyatları değildir.
Potansiyel olarak siyasi belirsizlik veya güven şokunun tetiklediği yurt içi talepte keskin bir yavaşlama, sınırlı faiz indirimlerinin kapısını açabilir. Ancak tüketici güven araştırmalarından elde edilen son veriler hane halkının hâlâ harcama eğiliminde olduğunu gösteriyor.
Benzer şekilde, iş dünyası güveni göstergeleri de bir miktar zayıflama gösteriyor ancak henüz ekonomik aktivitede ciddi bir daralmaya işaret etmiyor.
Kredi Riskleri ve İleri Yönlendirme
Bu belirsiz ortamda hane halkı ve işletmelere, borçlanma maliyetlerinin yüksek kalacağı, hatta daha da artacağı bir senaryoya göre planlama yapmaları tavsiye ediliyor.
Faiz oranlarının düşeceği varsayımı aşırı iyimser olabilir ve mevcut kredilerin vadesi dolduğunda yeniden finansman koşulları daha zorlu hale gelebilir.
kaydeden Atilla Yeşilada
Yorumlar kapalı.