Geçtiğimiz haftanın ilk iki gününde yaşanan büyük oynaklık, hafta sonuna doğru yerini temkinli bir bekleyişe bıraktı. Japonya ve ABD Merkez Bankaları'nın yarattığı panik havası, iki otoritenin sözlü müdahalesiyle kontrol altına alındı. Risk göstergeleri tamamen normalleşmeye başlarken, Türkiye cephesinde yavaşlayan ekonomi ve bunun hisse senetlerine etkisi yüksek sesle konuşulmaya başlandı.
Öncelikle Cuma günü TÜİK Haziran ayı sanayi üretim verilerini açıkladı. Haziran ayında sanayi üretimi yıllık bazda %4,7, bir önceki aya göre ise %2,1 daraldı. Hatırlanacağı üzere büyümenin öncü göstergesi olan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, Temmuz ayında kritik eşik olan 50'nin (47,2) altında bir değer bildirerek sektördeki yavaşlamanın beşinci ayına girdiğini gösterdi. Merkez Bankası'nın (TCMB) geçen yıl Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen ardından Haziran ayında başlattığı sıkılaştırma döngüsü (politika faizi %8), Mart ayındaki yerel seçimlere kadar devam etti ve son 4 aydır %50'de sabit kaldı. Bu dönemde alınan “antibiyotikler” enflasyonu dizginlemeye başlarken, ekonomideki durgunluk (yan etki) makroekonomik verilere de yayılmaya başladı.
Enflasyonla mücadelede ekonominin yavaşlaması istense de – yüksek faiz oranlarının tasarruf alışkanlığını artırarak talebi engellemesiyle fiyat artış hızı yavaşlıyor – tüketimin şu anda üretimden daha hızlı yavaşlamadığını da belirtmek gerekiyor. Mevcut yavaşlamayı bağlamına oturtmak gerekirse: Pandemi sonrası evlere ‘hapsedilen’ insanlar birdenbire “Hayat birdir, onu güzel yaşa” sloganıyla dışarı çıkıp savurganlık yapmaya başladı; ya da Türk lirası son 10 yıldır inişli çıkışlı bir seyir izleyerek enflasyonu artırdı, faizleri yükseltti. Bu talep artışına yeni neslin ev ve araba talebi de destek verdi. Ev alma hayallerinin her geçen gün daha da zorlaşması tüketimin hâlâ güçlü bir şekilde işlemesinin başlıca nedenlerinden biri. Bu değişim kendi başına sıcak bir konu olsa da otoritenin enflasyonla mücadelede attığı adımların reel sektörün görünümüne ciddi zararlar verdiğini rahatlıkla söyleyebiliriz.
Bu bağlamda, Borsa İstanbul’un uzun süredir lokomotifi olan banka hisse senedi (XBANK) endeksi, özellikle geçen hafta yaşanan küresel panik atmosferinde, son haftalarda ciddi bir satış dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Hazine’yi yöneten bir bankacı olarak, reel sektörden gelen yavaşlama sinyalleri, ek makro ihtiyati tedbirlerle kredi büyümesine getirilen kısıtlamalar ve yüksek mevduat faiz oranlarının bankaların varlık yapısı üzerinde baskı oluşturmaya başladığını; bunun 2Ç2024 finansal sonuçlarına da yansıdığını net bir şekilde söyleyebilirim. Net faiz marjlarındaki (krediler – mevduat) daralma bilançolarda belirgin bir şekilde görülürken, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Türk bankalarının marj baskısı altında olduğunu; varlık kalitesinde orta düzeyde bir bozulmanın söz konusu olduğunu duyurdu.
Yılbaşından bu yana yabancıların 11 milyar dolarlık devlet tahvili alırken, 1,3 milyar dolarlık Türk hisse senedi sattığını, bunun da Türk hisse senetlerinin cazibesinin azaldığını bir kez daha hatırlatalım.
Bu bağlamda, BIST100 endeksi haftanın son iş gününü yaklaşık %2'lik bir düşüşle tamamlarken, bankaların kredi kalitesinin bozulduğu algısına paralel olarak XBANK endeksi %4,4 düştü. Son üç haftada bankacılık endeksi ana endekse göre %20 düştü, zirvesinden %12 düştü! Ayrıca ana endekste 11-12 bin endeks seviyeleri hedefimize üç hafta önce ulaştığımızı da belirteyim.
Döviz kuru cephesinde, türbülansın oldukça yoğun olduğu geçen haftanın ilk üç gününde ~6,7 milyar dolar satan TCMB'nin perşembe günü tekrar 0,5 milyar dolar rezerv biriktirdiğini belirtelim. Böylece, takaslar hariç net rezervler 14,6 milyar dolara geriledi. USDTRY döviz kuru 32,60'ta zirve yaptıktan sonra son günlerde 33,50 seviyelerinde dalgalanırken, 5 yıllık CDS risk primi 300 baz puanı test ettikten sonra 277 baz puan geri çekildi.
Yazar: Emre Değirmencioğlu, Hazine Müdürü, Kıbrıs İktisat Bankası
İngilizce YouTube videolarımızı @REAL TURKEY'den takip edin: https://www.youtube.com/channel/UCKpFJB4GFiNkhmpVZQ_d9Rg
Ve Twitter'daki içerik: @AtillaEng
Facebook: Real Turkey Kanalı: https://www.facebook.com/realturkeychannel/
Yorumlar kapalı.